Szal-invest
Blog

Bezpłatny dostęp do rejestru cen nieruchomości – nowe prawo, stare problemy


Bezpłatny dostęp do rejestru cen nieruchomości – nowe prawo, stare problemy
W dniu 14 października 2025 roku podczas posiedzenia senackiej Komisji Infrastruktury rozpatrzono projekt ustawy zmieniającej Prawo geodezyjne i kartograficzne. Nowelizacja zakłada zniesienie opłat za dostęp do danych zawartych w Rejestrze Cen Nieruchomości (RCN). 

Choć propozycja ta spotyka się z pozytywnym odbiorem w kontekście zwiększenia dostępności informacji dla obywateli, budzi również poważne zastrzeżenia – szczególnie po stronie jednostek samorządu terytorialnego, które poniosą ciężar jej realizacji.

Co zakłada nowelizacja?

Dotychczas uzyskanie danych z Rejestru Cen Nieruchomości wiązało się z koniecznością uiszczenia opłaty przez wszystkie podmioty wnioskujące. Zgodnie z nową propozycją, dane te mają być bezpłatnie udostępniane obywatelom, a ich głównym kanałem publikacji stanie się portal geoportal.gov.pl. Projektodawcy podkreślają, że darmowy dostęp do informacji transakcyjnych w zakresie nieruchomości ma ułatwić podejmowanie świadomych decyzji mieszkaniowych i zwiększyć transparentność rynku nieruchomości.

Konsekwencje dla powiatów

Wprowadzenie bezpłatnego dostępu do RCN budzi poważne wątpliwości wśród starostw, które są odpowiedzialne za prowadzenie rejestru i udostępnianie danych. Do tej pory działania te były finansowane z opłat pobieranych od wnioskodawców. Nowelizacja, choć rozszerza zakres obowiązków administracyjnych, nie przewiduje żadnej formy rekompensaty finansowej dla powiatów, co może poważnie zagrozić ich budżetom.

Brak rekompensaty – realny problem

Problem ten został wyraźnie zasygnalizowany zarówno przez Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu, jak i przez opozycyjnych posłów, którzy zgłosili poprawkę mającą na celu zabezpieczenie finansowania dla powiatów. Poprawka ta została jednak odrzucona przez sejmową Komisję Infrastruktury. Swoje stanowisko w tej sprawie wyraził także Związek Powiatów Polskich (ZPP), wskazując, że realizacja ustawy w obecnym kształcie może doprowadzić do znacznych problemów finansowych na poziomie lokalnym.

Głos Związku Powiatów Polskich

Podczas posiedzenia Komisji Infrastruktury przedstawiciel ZPP jednoznacznie wskazał, że brak rekompensaty dla powiatów może skutkować ich niedofinansowaniem i paraliżem administracyjnym. W oparciu o to stanowisko Przewodniczący Komisji zgłosił poprawkę mającą na celu zapewnienie odpowiednich środków finansowych dla powiatów. Niestety, finalnie projekt ustawy został przyjęty bez jakichkolwiek modyfikacji – trzema głosami za, przy jednym głosie przeciw i dwóch wstrzymujących się.

Podsumowanie

Choć idea bezpłatnego dostępu do Rejestru Cen Nieruchomości jest zgodna z trendem zwiększania transparentności i otwartości danych publicznych, jej realizacja została przeprowadzona bez pełnego uwzględnienia skutków dla jednostek samorządu terytorialnego. Brak przewidzianych mechanizmów kompensacyjnych dla powiatów może prowadzić do istotnych problemów budżetowych i przeciążenia administracyjnego. W dłuższej perspektywie może to wpłynąć negatywnie na jakość obsługi obywateli i efektywność funkcjonowania lokalnej administracji.

Zobacz artykuły


Rosnące ceny energii a rynek nieruchomości — czy budynki energooszczędne sprzedają się szybciej? Rosnące ceny energii a rynek nieruchomości — czy budynki energooszczędne sprzedają się szybciej?

Rynek nieruchomości w Polsce zmienia się dynamicznie, a jednym z najważniejszych czynników kształtujących decyzje kupujących są obecnie rosnące koszty energii. Wysokość rachunków za ogrzewanie i prąd zaczyna wpływać zarówno na wartość nieruchomości, jak i na czas potrzebny do jej sprzedaży. Kupujący coraz częściej zwracają uwagę na to, jak budynek został wykonany, jakie ma instalacje oraz jakie generuje koszty eksploatacji. W artykule analizujemy, jak wzrost cen energii oddziałuje na rynek, oraz czy domy o niższym zapotrzebowaniu na energię rzeczywiście sprzedają się szybciej niż pozostałe.

Sprawdź
Jak odbywa się nabywanie gruntów i działek pod CPK? Jak odbywa się nabywanie gruntów i działek pod CPK?
Jak przebiega proces nabywania gruntów pod budowę Centralnego Portu Komunikacyjnego? Artykuł wyjaśnia, na czym polega tzw. „specustawa CPK”, jakie są zasady Programu Dobrowolnych Nabyć, kiedy stosuje się wywłaszczenia oraz jak wygląda aktualny stan pozyskiwania terenów. To kompleksowe omówienie procedur, które stoją za jedną z największych inwestycji infrastrukturalnych w Polsce.
Sprawdź
Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP) – procedura uchwalania po nowelizacji 2023 i jak wziąć udział Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP) – procedura uchwalania po nowelizacji 2023 i jak wziąć udział
Prezentujemy kompletny przewodnik po procedurze uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w Polsce, z uwględnieniem nowelizacji ustawy z 2023 r. Dowiedz się po krótce, jakie są etapy, terminy i w którym momencie możesz zgłosić swoje uwagi, dodatkowo dajemy praktyczne porady dla właścicieli działek i inwestorów.
Sprawdź