Nowelizacja prawa geodezyjnego – najważniejsze planowane modyfikacje przepisów

Planowane zmiany ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne mają istotnie wpłynąć na sposób funkcjonowania geodetów, organów administracji oraz inwestorów. W artykule omówiono kluczowe kierunki nowelizacji, ich możliwe skutki dla rynku geodezyjnego oraz praktyczne konsekwencje dla uczestników procesu inwestycyjno-budowlanego.

Planowana nowelizacja ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne budzi duże zainteresowanie zarówno wśród geodetów, jak i inwestorów oraz administracji publicznej. Zmiany mają na celu uproszczenie procedur, przyspieszenie obiegu dokumentacji oraz lepszą cyfryzację zasobu geodezyjnego. Jednocześnie projektowane regulacje niosą ze sobą nowe obowiązki i wyzwania, które warto dokładnie poznać, zanim wejdą w życie.

Główne kierunki zmian w prawie geodezyjnym

Planowana nowelizacja prawa geodezyjnego koncentruje się przede wszystkim na trzech obszarach: cyfryzacji, uproszczeniu procedur oraz doprecyzowaniu odpowiedzialności uczestników procesu geodezyjnego. Zmiany mają poprawić jakość danych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, ograniczyć liczbę sporów oraz skrócić czas realizacji prac geodezyjnych.

Jednym z kluczowych założeń jest dalsze rozwijanie usług elektronicznych. W praktyce oznacza to zwiększenie zakresu spraw, które będzie można załatwić zdalnie, w tym obsługę zgłoszeń prac geodezyjnych oraz udostępniania materiałów z zasobu. Ustawodawca dąży także do lepszego powiązania systemów geodezyjnych z innymi rejestrami publicznymi, w szczególności z ewidencją gruntów i budynków oraz rejestrem publicznym obejmującym inwestycje budowlane.

Kolejnym celem zmian prawa geodezyjnego jest zwiększenie przejrzystości przepisów dotyczących odpowiedzialności zawodowej geodetów oraz obowiązków organów administracji. Ma to ograniczyć rozbieżności interpretacyjne, które obecnie prowadzą do wydłużania postępowań i problemów w realizacji inwestycji. Planowana nowelizacja uwzględnia także potrzebę uporządkowania terminów przewidzianych dla poszczególnych etapów prac geodezyjnych, co ma pozwolić na lepsze planowanie zadań po stronie wykonawców i inwestorów.

Cyfryzacja zasobu geodezyjnego i obsługi inwestycji

Cyfryzacja geodezji i kartografii jest jednym z najważniejszych elementów planowanych zmian ustawy. Ustawodawca dostrzega konieczność pełnego przejścia na dokumentację elektroniczną oraz trwałego wykorzystywania narzędzi cyfrowych w kontaktach między geodetami, starostwami i innymi organami. W praktyce nowelizacja prawa geodezyjnego ma wzmocnić już funkcjonujące systemy oraz wprowadzić nowe rozwiązania ułatwiające dostęp do danych.

Wśród zapowiadanych kierunków działań można wyróżnić w szczególności:

• rozszerzenie katalogu usług dostępnych przez platformy elektroniczne dla geodetów i inwestorów,
• uporządkowanie zasad udostępniania danych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego,
• zwiększenie roli podpisu elektronicznego przy przekazywaniu operatów geodezyjnych,
• standaryzację formatów danych, co ma ułatwić ich dalsze wykorzystanie w systemach projektowych i inwestycyjnych.

Dla geodetów praktycznym skutkiem nowelizacji będzie stopniowe odejście od papierowej dokumentacji na rzecz elektronicznych operatów technicznych, składanych i weryfikowanych online. Oczekuje się, że cyfryzacja procesu pozwoli na szybsze uzyskiwanie materiałów z zasobu, co ma znaczenie przy realizacji zleceń komercyjnych, zwłaszcza dla dużych inwestycji infrastrukturalnych i deweloperskich.

Dla inwestorów oraz biur projektowych istotne jest, że udostępnianie map do celów projektowych, danych z ewidencji gruntów i budynków oraz innych materiałów geodezyjnych będzie bardziej przewidywalne czasowo. Przyspieszenie dostępu do aktualnych danych geodezyjnych powinno przełożyć się na krótsze przygotowanie dokumentacji projektowej, a w konsekwencji na sprawniejszą realizację procesu inwestycyjno-budowlanego.

Zmiany w procedurach wykonywania prac geodezyjnych

Planowane zmiany prawa geodezyjnego przewidują także modyfikacje dotyczące zgłaszania prac geodezyjnych, weryfikacji wyników oraz wprowadzania ich do zasobu. Celem jest ujednolicenie praktyki stosowanej w różnych powiatach i ograniczenie rozbieżności, które od lat stanowią problem dla wykonawców.

Jednym z istotnych elementów nowelizacji ma być doprecyzowanie zasad zgłaszania prac geodezyjnych oraz określenie, jakie informacje muszą się znaleźć w zgłoszeniu, aby organ mógł sprawnie je zarejestrować. Przewiduje się wprowadzenie bardziej przejrzystych kryteriów weryfikacji operatów technicznych, co ma zmniejszyć liczbę wezwań do uzupełnienia dokumentacji i skrócić czas trwania procedur.

Nowelizacja prawa geodezyjnego ma również zwrócić uwagę na kwestie związane z aktualizacją ewidencji gruntów i budynków. W praktyce oznacza to dążenie do szybszego wprowadzania zmian wynikających z prac geodezyjnych do rejestrów publicznych, tak aby dane wykorzystywane przez organy administracji, notariuszy i inwestorów były możliwie najbardziej aktualne. Lepsza współpraca między organami prowadzącymi ewidencję a wykonawcami prac geodezyjnych ma przyczynić się do ograniczenia sporów o stan prawny nieruchomości.

Dla geodetów ważne jest także doprecyzowanie zasad odpowiedzialności dokumentacyjnej, w tym zakresu informacji, które muszą znaleźć się w operacie geodezyjnym oraz w przekazywanych do zasobu plikach. Jasne określenie wymogów technicznych i merytorycznych ułatwi przygotowanie dokumentacji, a jednocześnie pozwoli organom szybciej przeprowadzić czynności kontrolne.

Konsekwencje dla geodetów, inwestorów i administracji

Nowelizacja ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wpłynie na wszystkie podmioty uczestniczące w procesie inwestycyjnym. Wprowadzenie nowych przepisów będzie wymagało dostosowania procedur wewnętrznych, oprogramowania oraz sposobu dokumentowania prac. W początkowym okresie może to wiązać się z dodatkowymi kosztami organizacyjnymi, jednak w dłuższej perspektywie celem zmian jest zwiększenie efektywności i przewidywalności działań.

Dla geodetów planowane zmiany oznaczają przede wszystkim konieczność szerszego wykorzystania systemów informatycznych, elektronicznych operatów i podpisów kwalifikowanych. Wzrośnie rola kompetencji cyfrowych, a także znajomości nowych standardów danych. Równocześnie uproszczone procedury zgłaszania prac i weryfikacji operatów powinny przyczynić się do skrócenia czasu oczekiwania na przyjęcie wyników prac do zasobu.

Inwestorzy, w szczególności deweloperzy i podmioty realizujące duże inwestycje infrastrukturalne, mogą zyskać na większej przewidywalności czasów realizacji usług geodezyjnych. Sprawniejszy dostęp do danych geodezyjnych, map do celów projektowych oraz informacji o stanie prawnym nieruchomości wpłynie pozytywnie na planowanie harmonogramów inwestycji. Zmniejszenie liczby sporów wynikających z nieaktualnych lub niejednoznacznych danych geodezyjnych może również ograniczyć ryzyko opóźnień oraz kosztownych korekt dokumentacji projektowej.

Organy administracji publicznej będą musiały dostosować swoje systemy teleinformatyczne i procedury obsługi wniosków oraz zgłoszeń. Wprowadzenie jednolitych standardów i szerszej cyfryzacji wymaga inwestycji w infrastrukturę IT oraz szkolenia pracowników. Jednocześnie uproszczenie i ujednolicenie zasad powinno z czasem odciążyć urzędy, dzięki mniejszej liczbie wyjaśnień, odwołań i postępowań spornych związanych z interpretacją przepisów geodezyjnych.

Ważnym aspektem jest także poprawa współpracy między różnymi rejestrami publicznymi, takimi jak ewidencja gruntów i budynków, rejestr cen i wartości nieruchomości, rejestry planistyczne czy systemy obsługujące proces budowlany. Spójne dane geodezyjne, dostępne w formie cyfrowej, mają kluczowe znaczenie nie tylko dla pojedynczych inwestycji, ale również dla planowania przestrzennego i rozwoju infrastruktury na poziomie gmin, powiatów i całego kraju.

Jak przygotować się na wejście w życie nowych przepisów

Chociaż ostateczny kształt nowelizacji prawa geodezyjnego może jeszcze ulec zmianie na etapie prac legislacyjnych, już teraz warto podjąć działania przygotowawcze. Podmioty działające w branży geodezyjnej i budowlanej powinny śledzić przebieg procesu legislacyjnego oraz analizować projekty przepisów, aby odpowiednio wcześnie zaplanować niezbędne dostosowania.

W pierwszej kolejności geodeci powinni zweryfikować, czy używane przez nich oprogramowanie i narzędzia są gotowe na obsługę nowych wymogów formalnych i technicznych, w szczególności w zakresie standardów danych oraz podpisu elektronicznego. Warto także rozważyć aktualizację procedur wewnętrznych, w tym obiegu dokumentów i archiwizacji operatów geodezyjnych w formie cyfrowej.

Inwestorzy i biura projektowe, dla których kluczowe jest terminowe pozyskiwanie danych geodezyjnych, powinni uwzględnić w swoich harmonogramach potencjalny okres przejściowy, w którym urzędy i wykonawcy będą dostosowywać się do nowych przepisów. Może to czasowo wpłynąć na tempo realizacji zadań, zanim system zacznie funkcjonować w pełni w zreformowanym modelu.

Administracja publiczna stoi przed wyzwaniem zapewnienia odpowiednich zasobów kadrowych i technicznych, aby skutecznie wdrożyć nowe regulacje. Konieczne będą szkolenia pracowników odpowiedzialnych za prowadzenie ewidencji, przyjmowanie operatów i udostępnianie danych z zasobu geodezyjnego. Dobrze zaplanowany proces wdrażania zmian zmniejszy ryzyko zatorów i pozwoli szybciej wykorzystać potencjał, jaki niosą ze sobą planowane modyfikacje przepisów.

Planowane zmiany ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne są naturalną konsekwencją postępu technologicznego oraz rosnących oczekiwań rynku w zakresie dostępności i jakości danych geodezyjnych. Ich właściwe zrozumienie i przygotowanie się do nadchodzących regulacji pozwoli geodetom, inwestorom i administracji płynnie przejść przez okres transformacji i skorzystać z korzyści płynących z nowoczesnego, cyfrowego systemu geodezyjnego.